เมื่อ AI และเทคโนโลยีลดความเหลื่อมล้ำและช่วยยกระดับแรงงานทุกระดับ

งานวิจัยของ Althoff และ Reichardt เป็นหนึ่งในงานที่ท้าทายความเชื่อเดิมเกี่ยวกับ AI มากที่สุดในรอบหลายปี งานวิจัยเสนอภาพของเทคโนโลยีที่ไม่ได้ทำลายตลาดแรงงาน แต่กำลัง “ปรับโครงสร้าง” ให้เปิดกว้างขึ้น

หัวใจสำคัญคือแนวคิดเรื่อง Simplification
เมื่อ AI ลดความซับซ้อนของงานระดับสูง คนจำนวนมากขึ้นสามารถเข้าถึงงานที่เคยถูกปิดกั้นไว้
ผลลัพธ์คือ

  • ค่าจ้างเฉลี่ยเพิ่มขึ้น
  • ความเหลื่อมล้ำลดลง
  • โอกาสใหม่เกิดขึ้นในหลายอาชีพ

แม้จะยังมีความท้าทาย แต่ภาพรวมของ AI ในงานวิจัยนี้คือเทคโนโลยีที่ “ยกระดับแรงงาน” มากกว่าทำลายมัน

ในเช้าวันหนึ่งที่สแตนฟอร์ด นักวิจัยหนุ่มคนหนึ่งเปิดคอมพิวเตอร์ขึ้นมาเพื่อดูผลการจำลองชุดล่าสุดของแบบจำลองแรงงานที่เขากับเพื่อนร่วมงานพัฒนามานานหลายปี สิ่งที่ปรากฏบนหน้าจอทำให้เขาต้องหยุดนิ่ง ไม่ใช่เพราะความผิดพลาดของโค้ด แต่เพราะผลลัพธ์นั้นขัดกับความเชื่อที่สังคมจำนวนมากยึดถือเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์

ผลการวิจัยชี้ว่า AI ไม่ได้เพิ่มความเหลื่อมล้ำทางรายได้ แต่กลับลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และที่น่าประหลาดใจกว่านั้นคือ ค่าจ้างเฉลี่ยเพิ่มขึ้นถึง 21%

นี่คือข้อค้นพบจากงานวิจัยใหม่ของ Lukas Althoff จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด และ Hugo Reichardt จาก Barcelona School of Economics ซึ่งกำลังเขย่าวงการเศรษฐศาสตร์แรงงาน และท้าทายความเชื่อที่ว่า AI จะทำให้คนจำนวนมากตกงานและรายได้หดหาย

แต่เหตุใดผลงานวิจัยเกี่ยวกับ AI จึงให้ผลตรงกันข้ามกับความกลัวของผู้คน
และเหตุใดนักวิจัยจึงเชื่อว่าเทคโนโลยีนี้อาจเป็น “ตัวปรับสมดุล” ครั้งใหญ่ที่สุดในตลาดแรงงานยุคใหม่

AI เปลี่ยนงานอย่างไร ไม่ใช่แค่แทนที่ แต่เปลี่ยนวิธีทำงาน

งานวิจัยเริ่มต้นจากคำถามพื้นฐานแต่สำคัญ:
AI เปลี่ยน “งาน” อย่างไรในระดับของ “ภารกิจย่อย” ที่ประกอบกันเป็นอาชีพหนึ่ง ๆ

แทนที่จะมองอาชีพเป็นก้อนเดียว นักวิจัยแยกงานออกเป็น “ทักษะย่อย” และ “ภารกิจย่อย” เช่น การวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนรายงาน การสื่อสาร การตรวจสอบความถูกต้อง ฯลฯ

จากนั้นพวกเขาสร้างแบบจำลองที่ติดตามว่า

  • คนงานสะสมทักษะอย่างไร
  • ทักษะเหล่านั้นให้ความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบแบบใด
  • และเมื่อเทคโนโลยีใหม่เข้ามา คนงานจะย้ายอาชีพหรือปรับตัวอย่างไร

ผลลัพธ์ที่ได้คือภาพที่ซับซ้อนกว่าการ “แทนที่แรงงาน” แบบที่สื่อมักนำเสนอ

AI ไม่ได้แค่ทำงานแทนคน
แต่ เปลี่ยนระดับทักษะที่จำเป็นสำหรับงานจำนวนมาก

สามกลไกที่ AI ส่งผลต่อแรงงาน

นักวิจัยระบุว่า AI ส่งผลต่อแรงงานผ่าน 3 ช่องทางหลัก

1. Augmentation — การเสริมพลัง

AI ทำให้คนทำงานได้เร็วขึ้น แม่นยำขึ้น เช่น นักวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ AI ช่วยสรุปข้อมูลจำนวนมาก

2. Automation — การทำงานแทน

บางภารกิจถูกแทนที่โดยตรง เช่น การจัดหมวดหมู่เอกสาร หรือการตรวจสอบข้อมูลพื้นฐาน

3. Simplification — การลดความซับซ้อนของงาน

นี่คือหัวใจสำคัญของงานวิจัย และเป็นสิ่งที่ทำให้ผลลัพธ์ “พลิกความคาดหมาย”

AI ทำให้ภารกิจที่เคยต้องใช้ทักษะสูง กลายเป็นงานที่คนทักษะปานกลางหรือทักษะต่ำสามารถทำได้
เช่น

  • การเขียนรายงานเชิงวิเคราะห์
  • การออกแบบเบื้องต้น
  • การสร้างสคริปต์โค้ดง่าย ๆ
  • การจัดทำสื่อการสอน
  • การวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น

เมื่อกำแพงทักษะลดลง คนจำนวนมากขึ้นสามารถแข่งขันในงานที่เคยสงวนไว้สำหรับผู้เชี่ยวชาญ

...

Admin