บทความจาก mgronline
คณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยปักกิ่งเปิดเผยความสำเร็จครั้งสำคัญของวงการปัญญาประดิษฐ์ (AI) หลังจากที่โครงสร้างระบบ AI สองประสาน (Dual-agent framework) สามารถแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่ยังไม่มีใครตอบได้ ซึ่งถูกเสนอไว้โดยนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันเมื่อกว่า 10 ปีก่อนได้สำเร็จด้วยตนเองโดยสิ้นเชิง
รายงานวิจัยที่เผยแพร่บนคลังเอกสารวิชาการออนไลน์ (arXiv) เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569 ระบุว่า ระบบ AI ดังกล่าวสามารถพิสูจน์โจทย์ปัญหาที่ตั้งขึ้นในปี 2557 โดย แดน แอนเดอร์สัน อดีตศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยไอโอวา ผู้ล่วงลับในปี 2565 ด้วยการรวบรวมและวิเคราะห์วรรณกรรมทางคณิตศาสตร์ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา เพื่อเชื่อมช่องว่างระหว่างการใช้เหตุผลด้วยภาษาธรรมชาติ (Natural language reasoning) และการตรวจสอบความถูกต้องด้วยเครื่องจักร (Formal machine verification)
ระบบนี้ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ “เรธลาส” (Rethlas) ที่ทำหน้าที่ค้นหากลยุทธ์และสร้างบทพิสูจน์เบื้องต้นตามแบบฉบับกระบวนการคิดของมนุษย์ และ “อาร์คอน” (Archon) ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องอย่างเป็นระบบผ่านภาษาโปรแกรม “ลีน 4” (Lean 4) ซึ่งมีความแม่นยำสูงกว่าการใช้โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) ทั่วไปที่มักเกิดอาการ “หลอน” หรือให้ข้อมูลที่ผิดพลาด
โจทย์ปัญหาดังกล่าวอยู่ในสาขาพีชคณิตสลับที่ (Commutative algebra) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของเรขาคณิตเชิงพีชคณิตและทฤษฎีจำนวนสมัยใหม่ โดยระบบ AI ใช้เวลาประมวลผลเพียง 80 ชั่วโมงในการพิสูจน์ว่าสมมติฐานเดิมนั้นไม่เป็นจริง (Counter-example) โดยที่มนุษย์มีหน้าที่เพียงช่วยดาวน์โหลดไฟล์เอกสารเท่านั้น โดยไม่ต้องใช้การตัดสินใจทางคณิตศาสตร์ใด ๆ เข้าช่วย
ความสำเร็จในครั้งนี้ ซึ่งนำทีมโดยศาสตราจารย์ ต่ง ปิน ร่วมกับนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเวสต์เลก มหาวิทยาลัยเทียนจิน และสถาบันไอเควสต์ รีเสิร์ช ถือเป็นตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของการนำ AI มาใช้เพื่อเปลี่ยนโฉมหน้าการทำวิจัยทางคณิตศาสตร์ให้กลายเป็นระบบอัตโนมัติอย่างเต็มรูปแบบในอนาคต
ที่มา: South China Morning Post
