แต่เมื่อ AI เข้ามา หลักการที่เคยเป็น “สามัญสำนึก” ถูกลบล้างไปหมด กลยุทธ์ในการเปิดเกมที่เคยสะท้อนบุคลิกและความคิดสร้างสรรค์ของผู้เล่น ถูกแทนที่ด้วยชุดการเดินที่เหมือนกันแทบทุกกระดาน เพราะนั่นคือสิ่งที่ AI คำนวณแล้วว่า “ดีที่สุด”

ลี เซดล เคยกล่าวว่า “ก่อน AI เราเรียนหมากล้อมเหมือนงานศิลป์ แต่ถ้าคุณก็อปปี้คำตอบจากสมุดเฉลย มันไม่ใช่ศิลป์อีกต่อไป”

ชิน จินซอ ผู้เล่นอันดับหนึ่งของโลก เริ่มต้นทุกเช้าด้วยการเปิด KataGo เขาติดตาม “จุดสีน้ำเงิน” ที่โปรแกรมแนะนำบนกระดานดิจิทัล พยายามเข้าใจว่าทำไม AI ถึงเลือกเดินเช่นนั้น

“มันเหมือนการปฏิบัติธรรม” เขากล่าว การฝึกฝนของเขาเข้มข้นจนถูกเรียกว่า Shintelligence เพราะการเดินของเขาใกล้เคียงกับ AI มากที่สุดในบรรดามืออาชีพทั้งหมด

สำหรับชิน AI ไม่ใช่คู่แข่ง แต่เป็นครูที่ไม่มีวันเหนื่อย เขาเชื่อว่าหากได้แข่งกับ AlphaGo อีกครั้ง เขาจะสามารถเอาชนะได้ เพราะเขาได้เรียนรู้จากโปรแกรมที่ก้าวหน้ากว่านั้นแล้ว

นักวิจารณ์หมากล้อมเกาหลีใต้ ปาร์ค จองซัง อธิบายว่า “การเดินที่เคยเป็นพื้นฐาน วันนี้ไม่มีใครใช้แล้ว และเทคนิคใหม่ ๆ ที่ไม่เคยมีมาก่อนกลับกลายเป็นเรื่องธรรมดา”

ผลลัพธ์คือสไตล์การเล่นที่ถูกทำให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ความคิดสร้างสรรค์ในช่วงเปิดเกมหายไป ผู้เล่นจีนชื่อดัง เค เจีย เคยบ่นว่า การดูเกมที่ทุกคนเปิดเหมือนกันซ้ำ ๆ เป็นเรื่องน่าเบื่อและเจ็บปวด

แต่ในอีกด้านหนึ่ง AI ได้ทำให้เกมเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ทุกคนสามารถฝึกกับ “ครูที่สมบูรณ์แบบ” ได้โดยไม่ต้องพึ่งพาอาจารย์มนุษย์เพียงไม่กี่คน

หนึ่งในผลกระทบที่น่าสนใจที่สุดคือการเปิดโอกาสให้ผู้หญิงก้าวขึ้นมาในวงการที่เคยถูกครอบงำโดยผู้ชายมายาวนาน

คิม แชยอง เล่าว่าเธอต้อง “ลืมทุกสิ่งที่เคยเรียนมา” เมื่อ AI เข้ามาแทนที่สัญชาตญาณเก่า ๆ แต่การฝึกกับ KataGo ทำให้เธอมั่นใจมากขึ้น และสามารถวิเคราะห์การเดินของผู้เล่นชายระดับท็อปได้อย่างเท่าเทียม

แชยอง กลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่เข้าถึงรอบชิงชนะเลิศของการแข่งขันนานาชาติ และเธอเองก็สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการคว้าแชมป์ลีกเกาหลีในปี 2024 การฝึกกับ AI ทำลายกำแพงทางจิตวิทยาที่เคยทำให้ผู้หญิงรู้สึกว่าผู้ชาย “ไร้เทียมทาน”

แม้ AI จะเป็นครูที่เก่งที่สุด แต่มันก็ยังเป็นครูที่ลึกลับที่สุด หลาย ๆ ครั้งผู้เล่นไม่เข้าใจว่าทำไมโปรแกรมถึงเลือกเดินบางอย่าง มันเหมือนมันคิดใน “มิติที่สูงกว่า”

นักวิจัยพยายามถอดรหัสความรู้ที่ซ่อนอยู่ในระบบเหล่านี้ เพื่อให้มนุษย์เรียนรู้หลักการใหม่ ๆ แต่จนถึงตอนนี้ สิ่งที่ผู้เล่นเข้าใจได้อาจเป็นเพียงเศษเสี้ยวของภูมิปัญญาที่ AI สร้างขึ้นเอง

แม้ AI จะทำให้เกมดูเหมือนการคำนวณมากกว่าศิลปะ แต่แฟน ๆ ยังคงชอบดูมนุษย์เล่นมากกว่าเครื่องจักร เพราะเกมของมนุษย์เต็มไปด้วยความผิดพลาด การพลิกกลับ และบุคลิกที่สะท้อนออกมาในทุกการวางหิน

ชิน จินซอเชื่อว่าเขายังสามารถเล่าเรื่องราวผ่านเกมได้ “ผมสามารถเล่นหมากล้อมที่บอกเล่าเรื่องราวที่มีเพียงมนุษย์เท่านั้นที่ทำได้” เขากล่าว

สำหรับลี เซดล แม้จะเลิกเล่นไปแล้ว แต่เขายังฝันถึง “เกมสมบูรณ์แบบ” ที่ไม่มีข้อผิดพลาดและเต็มไปด้วยความงดงาม เขาหวังว่า AI อาจช่วยให้มนุษย์เข้าใกล้ความฝันนั้นได้

Key Takeaways

• AI เปลี่ยนหมากล้อมจากศิลปะเป็นการคำนวณ หลักการที่เคยเป็นสามัญสำนึกถูกแทนที่ด้วยการเดินที่ AI คำนวณว่าเหมาะสมที่สุด
• การฝึกแบบใหม่ ผู้เล่นมืออาชีพอย่างชิน จินซอใช้ AI เป็นครูที่ไม่รู้จักเหนื่อย ทำให้สไตล์การเล่นใกล้เคียงกับเครื่องจักรมากขึ้น
• โอกาสสำหรับผู้หญิง AI ทำลายกำแพงทางจิตวิทยาและโครงสร้างเดิม เปิดโอกาสให้ผู้หญิงก้าวขึ้นมาในวงการหมากล้อม
• ครูที่ลึกลับ แม้ผู้เล่นจะเลียนแบบการเดินของ AI ได้ แต่ยังไม่เข้าใจหลักการเบื้องหลังทั้งหมด
• มนุษย์ยังคงสำคัญ แฟน ๆ ยังคงชอบดูมนุษย์เล่น เพราะเกมเต็มไปด้วยความผิดพลาดและบุคลิกที่เครื่องจักรไม่สามารถเลียน

…..

เรียบเรียงโดย AiNextopia

อ้างอิง : AI is rewiring how the world’s best Go players think.