ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เสียงเตือนจากบุคคลสำคัญในโลกเทคโนโลยีอย่าง Elon Musk และ Bill Gates ได้สร้างความกังวลอย่างกว้างขวาง พวกเขาต่างออกมาพูดถึงอนาคตที่ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI จะเข้ามาแทนที่งานของมนุษย์แทบทั้งหมด
Musk เคยกล่าวว่าในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า AI อาจทำให้มนุษย์ไม่จำเป็นต้องทำงานอีกต่อไป ขณะที่ Gates ก็เตือนว่าต่อให้คนรุ่นใหม่เรียนรู้การใช้เครื่องมือ AI ได้คล่องแคล่ว ก็ยังไม่แน่ว่าจะปลอดภัยจากการถูกแทนที่
ความเป็นจริงในตอนนี้
ความเห็นเหล่านี้สะท้อนความกังวลต่อการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในตลาดแรงงาน แต่เมื่อมองจากข้อมูลจริงและแนวโน้มการจ้างงานในปัจจุบัน ภาพที่ปรากฏกลับไม่ตรงกับคำทำนายที่มืดมนเช่นนั้นเลย
หากเราพิจารณาข้อมูลจาก LinkedIn ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มเครือข่ายอาชีพที่ใหญ่ที่สุดในโลก จะพบว่าการนำ AI มาใช้ในองค์กรไม่ได้ทำให้การจ้างงานลดลง
ตรงกันข้าม บริษัทที่ปรับตัวใช้ AI กลับมีแนวโน้มที่จะจ้างงานเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาธุรกิจ การขาย และงานที่ต้องใช้ทักษะด้านเทคโนโลยี
การจ้างงานเหล่านี้สะท้อนว่าการใช้ AI ไม่ได้หมายถึงการแทนที่มนุษย์ แต่เป็นการเสริมศักยภาพและเปิดโอกาสใหม่ให้กับแรงงานที่พร้อมจะปรับตัว
สิ่งที่น่าสนใจคือทักษะที่ตลาดแรงงานให้ความสำคัญมากที่สุดในยุค AI ไม่ใช่เพียงความสามารถทางเทคนิค แต่คือความสามารถในการปรับตัว ความยืดหยุ่น และทักษะที่เป็นมนุษย์อย่างการสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์
แม้ AI จะสามารถประมวลผลข้อมูลได้รวดเร็วและแม่นยำ แต่การเชื่อมโยงความคิด การเข้าใจบริบททางสังคม และการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ยังคงเป็นสิ่งที่เทคโนโลยีไม่สามารถแทนที่ได้ง่ายๆ
ความเห็นที่แตกต่าง
แน่นอนว่ามีผู้เชี่ยวชาญบางคนที่เห็นต่าง เช่น Geoffrey Hinton ผู้ได้รับการขนานนามว่าเป็น “บิดาแห่ง AI” เขาเตือนว่าการพัฒนา AI อาจนำไปสู่การว่างงานครั้งใหญ่ และงานใหม่ที่เกิดขึ้นอาจไม่เพียงพอที่จะชดเชยงานที่หายไป
ข้อกังวลนี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะหากการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วโดยไม่มีการเตรียมการที่เหมาะสม สังคมอาจเผชิญกับความเหลื่อมล้ำและความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจ
แต่ในอีกด้านหนึ่ง Jensen Huang ซีอีโอของ Nvidia กลับมองว่า AI จะเปลี่ยนแปลงงานมากกว่าที่จะทำลายงาน เขาเชื่อว่ามนุษย์จะยังคงมีบทบาทสำคัญ เพียงแต่ต้องเรียนรู้ที่จะทำงานร่วมกับเครื่องมือใหม่ๆ
เมื่อมองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ เราจะเห็นว่าทุกครั้งที่เทคโนโลยีใหม่เข้ามา มักมีความกังวลว่าจะทำให้คนตกงาน ตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมที่เครื่องจักรเข้ามาแทนแรงงาน ไปจนถึงการมาของคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือการเปลี่ยนแปลงรูปแบบงาน ไม่ใช่การหายไปทั้งหมด งานบางประเภทอาจลดลง แต่ก็มีงานใหม่ๆ เกิดขึ้นเสมอ และคนที่สามารถปรับตัวได้มักจะเป็นผู้ที่ได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงนั้น
ในยุค AI เราจึงควรถามว่า งานจะเปลี่ยนไปอย่างไร มากกว่าจะถามว่างานจะหายไปหรือไม่ ตัวอย่างเช่น งานด้านการตลาดที่เคยใช้เวลามากในการวิเคราะห์ข้อมูล ตอนนี้สามารถใช้ AI มาช่วยประมวลผลได้อย่างรวดเร็ว ทำให้มนุษย์มีเวลาไปโฟกัสกับการคิดกลยุทธ์เชิงสร้างสรรค์มากขึ้น หรือในงานด้านการแพทย์ AI สามารถช่วยวิเคราะห์ภาพถ่ายทางการแพทย์ได้แม่นยำขึ้น แต่แพทย์ยังคงต้องใช้วิจารณญาณและความเข้าใจเชิงมนุษย์ในการตัดสินใจรักษา
สิ่งที่ Musk และ Gates อาจมองข้ามคือความซับซ้อนของตลาดแรงงานและความสามารถในการปรับตัวของมนุษย์ การคาดการณ์ว่า AI จะมาแทนที่งานทั้งหมดอาจเป็นการมองโลกในเชิงสุดโต่งเกินไป เพราะในความเป็นจริง AI กำลังทำหน้าที่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้มนุษย์ทำงานได้ดีขึ้น ไม่ใช่คู่แข่งที่จะเข้ามาแทนที่โดยสิ้นเชิง
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจึงเป็นการสร้าง “งานแบบใหม่” มากกว่าการทำลายงานแบบเก่า
อย่างไรก็ตาม เราไม่ควรมองข้ามความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วอาจทำให้บางกลุ่มแรงงาน โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาและการฝึกอบรมใหม่ ต้องเผชิญกับความยากลำบาก
รัฐบาลและสังคมจึงต้องมีบทบาทสำคัญในการสร้างระบบสนับสนุน เช่น การจัดอบรมทักษะใหม่ การสร้างนโยบายแรงงานที่ยืดหยุ่น และการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านการศึกษา เพื่อให้ทุกคนสามารถปรับตัวได้ทันกับการเปลี่ยนแปลง
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือผลกระทบต่อคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะ Gen Z ที่กำลังเข้าสู่ตลาดแรงงาน หลายคนถูกเตือนว่าตำแหน่งงานเริ่มต้นอาจหายไปเพราะ AI แต่ข้อมูลจริงกลับชี้ว่าคนรุ่นใหม่มีโอกาสมากขึ้นหากพวกเขาเรียนรู้การใช้ AI อย่างชาญฉลาด การที่พวกเขาเติบโตมาในยุคดิจิทัลทำให้มีความคุ้นเคยกับเทคโนโลยี และสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือในการสร้างสรรค์งานใหม่ๆ ได้ดีกว่ารุ่นก่อน
ท้ายที่สุดแล้ว การถกเถียงเรื่อง AI กับอนาคตของงานไม่ใช่การเลือกข้างระหว่าง “งานจะหายไปทั้งหมด” หรือ “งานจะไม่หายไปเลย” แต่คือการยอมรับว่าการเปลี่ยนแปลงกำลังเกิดขึ้น และเราต้องเตรียมพร้อมรับมือ
ปรับตัว จึงอยู่รอด
ความเห็นของ Musk และ Gates แม้จะมีน้ำหนักในฐานะผู้นำเทคโนโลยี แต่ก็ไม่ควรถูกมองว่าเป็นคำทำนายที่แน่นอน ข้อมูลจากตลาดแรงงานจริงๆ แสดงให้เห็นว่า AI กำลังสร้างโอกาสใหม่มากกว่าที่จะทำลายโอกาสเดิม และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือความสามารถของมนุษย์ในการปรับตัวและใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ดังนั้น บทเรียนที่เราควรได้รับจากการถกเถียงนี้คือ การไม่ปล่อยให้ความกลัวครอบงำ แต่ควรมอง AI ในฐานะเครื่องมือที่ทรงพลังซึ่งสามารถช่วยให้มนุษย์ทำงานได้ดีขึ้นและสร้างคุณค่าใหม่ๆ ให้กับสังคม
หากเราลงทุนในการศึกษา การฝึกอบรม และการสร้างระบบสนับสนุนที่เหมาะสม เราจะไม่เพียงแค่รอดพ้นจากการถูกแทนที่ แต่ยังสามารถใช้ AI เป็นแรงผลักดันในการสร้างอนาคตที่ดีกว่าเดิม
…..
เรียบเรียงโดย AiNextopia
