รายงานจาก The Guardian พบว่า Grokipedia มีบทความที่เต็มไปด้วยข้อมูลที่ถูกตั้งคำถาม เช่น

• การอ้างว่า “สื่อลามกมีส่วนทำให้เกิดวิกฤต AIDS”
• การให้เหตุผลเชิงอุดมการณ์สนับสนุนการเป็นทาส
• การใช้ถ้อยคำดูหมิ่นคนข้ามเพศ

สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เพียงการนำเสนอข้อมูลผิดพลาด แต่ยังสะท้อนถึงการสร้าง narrative ที่อาจส่งผลต่อทัศนคติของผู้ใช้ AI ที่ได้รับข้อมูลเหล่านี้โดยไม่รู้ตัว

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นใหญ่คือการค้นพบว่า GPT-5.2 ซึ่งเป็นรุ่นล่าสุดของ ChatGPT เริ่มอ้างอิง Grokipedia ในคำตอบ โดยเฉพาะในหัวข้อที่ไม่เป็นที่ถกเถียงมากนัก เช่น ข้อมูลเกี่ยวกับนักประวัติศาสตร์ Sir Richard Evans แม้จะไม่ใช่หัวข้ออ่อนไหว แต่การที่ AI ดึงข้อมูลจากแหล่งที่ถูกวิจารณ์อย่างหนัก ย่อมทำให้เกิดคำถามว่า “แล้วในหัวข้อที่อ่อนไหวกว่านี้จะเกิดอะไรขึ้น?”

โฆษกของ OpenAI ออกมาชี้แจงว่า ChatGPT ตั้งใจดึงข้อมูลจากแหล่งที่หลากหลายและหลายมุมมอง เพื่อให้ผู้ใช้ได้รับภาพที่กว้างที่สุด แต่คำถามสำคัญคือ “ความหลากหลาย” จะยังคงมีคุณค่าอยู่หรือไม่ หากหนึ่งในแหล่งข้อมูลนั้นเต็มไปด้วยอคติและข้อมูลบิดเบือน?

สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ Claude ของ Anthropic ก็ถูกพบว่าอ้างอิง Grokipedia เช่นกัน นี่สะท้อนว่าปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่ที่ OpenAI แต่เป็นสัญญาณว่าระบบ AI หลายเจ้ากำลังเปิดรับข้อมูลจากแหล่งที่อาจไม่น่าเชื่อถือ ซึ่งอาจส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของวงการ AI โดยรวม

หากมองในเชิงลึก เรื่องนี้ไม่ใช่แค่การที่ AI ดึงข้อมูลจากสารานุกรม Grokipedia แต่คือการต่อสู้เรื่อง “ใครเป็นผู้กำหนดความจริง” Wikipedia ถูกสร้างขึ้นจากหลักการเปิดกว้างและการตรวจสอบโดยชุมชน แต่ก็ถูกวิจารณ์ว่ามีอคติในบางประเด็น ขณะที่ Grokipedia ถูกสร้างขึ้นเพื่อตอบโต้ แต่กลับถูกวิจารณ์ว่ามีอคติรุนแรงกว่าเดิม

เมื่อ AI อย่าง ChatGPT หรือ Claude เริ่มดึงข้อมูลจาก Grokipedia ความจริงที่ผู้ใช้ได้รับจึงไม่ใช่ความจริงที่ผ่านการตรวจสอบ แต่เป็นความจริงที่ถูก “เลือก” โดยผู้สร้างแหล่งข้อมูลนั้น

ผลกระทบต่อผู้ใช้และสังคม

การที่ AI เริ่มอ้างอิง Grokipedia อาจนำไปสู่ผลกระทบหลายด้าน เช่น

• ความน่าเชื่อถือของ AI ลดลง ผู้ใช้เริ่มตั้งคำถามว่าคำตอบที่ได้รับมาจากแหล่งข้อมูลใด และเชื่อถือได้จริงหรือไม่
• การแพร่กระจายข้อมูลบิดเบือน หาก AI ใช้ Grokipedia ในหัวข้ออ่อนไหว เช่น สุขภาพหรือสิทธิมนุษยชน อาจทำให้ข้อมูลผิดพลาดแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว
• การแบ่งขั้วทางสังคมรุนแรงขึ้น เมื่อข้อมูลที่มีอคติถูกนำเสนอในวงกว้าง อาจทำให้ความแตกต่างทางการเมืองและสังคมยิ่งลึกขึ้น

สิ่งที่เกิดขึ้นกับ Grokipedia และ ChatGPT เป็นบทเรียนสำคัญว่า AI ไม่ได้เป็นกลางโดยธรรมชาติ ความเป็นกลางของ AI ขึ้นอยู่กับแหล่งข้อมูลที่มันเลือกใช้ และการออกแบบระบบที่อยู่เบื้องหลัง หากผู้พัฒนาไม่ใส่ใจเรื่องคุณภาพและความน่าเชื่อถือของข้อมูล ผลลัพธ์ที่ได้อาจเป็นการสร้าง “ความจริงคู่ขนาน” ที่บิดเบือน

Key Takeaways

• Grokipedia ถูกสร้างขึ้นโดย Elon Musk เพื่อตอบโต้ Wikipedia แต่ถูกวิจารณ์ว่ามีข้อมูลบิดเบือนและอคติ
• ChatGPT รุ่นล่าสุดเริ่มอ้างอิง Grokipedia แม้ในหัวข้อที่ไม่อ่อนไหว
• OpenAI ชี้แจงว่า AI ตั้งใจดึงข้อมูลจากหลายแหล่ง แต่ความหลากหลายอาจไร้ค่า หากหนึ่งในนั้นไม่น่าเชื่อถือ
• Claude ของ Anthropic ก็อ้างอิง Grokipedia เช่นกัน แสดงว่าปัญหานี้ไม่จำกัดอยู่ที่ OpenAI
• ประเด็นนี้สะท้อนการต่อสู้เรื่อง “ใครเป็นผู้กำหนดความจริง” ในยุค AI และเป็นสัญญาณเตือนว่าความน่าเชื่อถือของ AI อาจถูกสั่นคลอนอย่างรุนแรง

…..

เรียบเรียงโดย AiNextopia

Source: ChatGPT is pulling answers from Elon Musk’s Grokipedia.